ADHD en Seks: Hoe beïnvloedt ADHD je intieme leven?

Je bent dicht bij je partner en ineens denk je aan de was die nog in de machine zit. Je probeert weer aanwezig te zijn, maar bent ondertussen ook bezig met de vraag of de ander iets merkt. Hoe harder je je best doet, hoe minder ontspannen het voelt.

Of je verlangt naar aanraking, maar vandaag stoort een kriebelend laken of geluid in de kamer je voortdurend. Dat kan verwarrend zijn, voor jezelf en voor een partner. Je hoeft je er niet voor te schamen.

Er is geen vast seksueel profiel bij ADHD

Sommige mensen willen vaak seks, anderen weinig of niet. Verlangen kan ook veranderen. ADHD vertelt niet automatisch wat jij prettig vindt of hoeveel behoefte je aan intimiteit hebt.

Onderzoek in een ADHD-behandelsetting laat zien dat seksuele klachten aandacht verdienen. Het geeft geen vaste percentages die voor iedereen met ADHD gelden. [1]

Wat telt, is of jij en eventuele partners zich prettig, vrij en veilig voelen. Veel of weinig seks is op zichzelf geen probleem dat opgelost moet worden.

Vertel wat er gebeurt zonder jezelf te veroordelen

Misschien denkt een partner dat afdwalen betekent dat je geen belangstelling hebt. Je kunt uitleggen: “Ik wil graag bij je zijn, maar ik word afgeleid door dat geluid. Kunnen we het even stiller maken?” Dat is duidelijker dan jezelf dwingen om niets te laten merken.

Kijk ook wat er nog speelt. Ben je moe, doet iets pijn, is er weinig privacy of voel je druk om het goed te doen? Je hoeft niet alles aan ADHD toe te schrijven.

Een verschil in verlangen vraagt evenmin om een schuldige. Als jij toenadering zoekt en de ander rust nodig heeft, kunnen jullie bespreken wat wél prettig is: knuffelen, praten, samen liggen of ruimte voor jezelf.

Maak afstemmen eenvoudig

Een gesprek over seks hoeft niet midden in een intiem moment plaats te vinden. Kies eens een rustig moment zonder verwachting dat er daarna iets moet gebeuren. Begin bijvoorbeeld met: “Ik wil je vertellen wat me helpt om me op mijn gemak te voelen.”

Lees ook: ADHD en relaties.

Gebruik concrete woorden: zachter, trager, even stoppen, hier liever niet. Je voorkeur mag per moment veranderen. Je hoeft geen uitleg te hebben die de ander overtuigend genoeg vindt om een grens te mogen aangeven.

Een ja tegen knuffelen is geen automatische toestemming voor seks. Ook als iets al begonnen is, mag je stoppen. ADHD of impulsiviteit verandert daar niets aan.

Maak praktische afspraken vooraf, bijvoorbeeld over bescherming tegen soa’s en ongewenste zwangerschap wanneer dat relevant is. Dan hoef je zulke beslissingen niet pas in het moment te nemen.

Als er iets verandert door medicatie

Merk je dat verlangen, opwinding of orgasme verandert sinds je medicatie gebruikt? Benoem dat bij je voorschrijvende arts. Seksuele bijwerkingen zijn bijvoorbeeld beschreven bij atomoxetine; dat zegt niet dat elk middel bij iedereen hetzelfde doet. [2]

Je kunt het heel gewoon zeggen: “Sinds die verandering merk ik dit, en het hindert me.” Vertel ook welke andere middelen je gebruikt. Pas zelf geen dosis of innametijd aan om seks beter te laten verlopen.

Je mag er hulp bij vragen

• Bij terugkerende pijn, ongemak of zorgen kun je terecht bij je huisarts of een deskundige seksuoloog. Ook wanneer je niet goed weet hoe je een verschil in wensen bespreekt, mag je ondersteuning zoeken.

• Je hoeft geen klacht tot in detail te kunnen verklaren. “Ik raak afgeleid en word daar onzeker van” is al een bruikbaar begin.

• Intimiteit hoeft niet op één bepaalde manier te verlopen. Er mag ruimte zijn voor plezier, nieuwsgierigheid, een pauze en samen ontdekken wat past.

• Bronnen en verder lezen

• 1. Seksuele klachten bij ADHD — Bijlenga e.a., 2018
  Vragenlijsten bij 136 patiënten in één ADHD-polikliniek. Geen bevolkingspercentage of persoonlijke voorspelling.