Anouk Dom | Klinisch psycholoog
Ruimte voor wat je hebt meegemaakt en wat je vandaag nodig hebt
Iemand vraagt waarom je iets vergeten bent. Voor je het weet, leg je uitgebreid uit wat er allemaal gebeurd is. Je voelt je klein en gespannen, terwijl het eigenlijk een gewone vraag was. Misschien herken je de toon van thuis: weer iets niet goed gedaan.
Als je bent opgegroeid met veel kritiek, onvoorspelbare reacties of weinig ruimte voor je gevoelens, kan de vraag naar ADHD ingewikkeld voelen. Wat hoort bij jou, wat hangt samen met je ervaringen en wat speelt misschien tegelijk? Je hoeft dat niet vooraf zelf op te lossen.
Je hebt geen etiket voor je ouder nodig
Online kom je vaak de term “narcistische ouder” tegen. Soms herken je iets in de beschrijvingen: jouw grenzen telden weinig mee, fouten werden uitvergroot of jij moest steeds aanvoelen wat de ander nodig had.
Je mag dat belastend vinden zonder via een blog een diagnose bij je ouder vast te stellen. Voor een gesprek over jouw welzijn is “ik werd vaak gekleineerd” al belangrijke informatie. Je hoeft niet eerst te bewijzen bij welk label dat past.
Daaruit volgt ook niet dat die ouder jouw ADHD heeft veroorzaakt. Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij ADHD. Dat maakt de invloed van je leefomgeving en relaties op je welzijn niet onbelangrijk. [1]
Als je nog altijd op je hoede bent
Tijdens een familiebezoek let je voortdurend op gezichten en stiltes. Wordt iemand boos? Moet je iets rechtzetten? Eenmaal thuis lukt een eenvoudige taak niet meer. Je aandacht is die middag al heel druk bezig geweest.
Na traumatische ervaringen kunnen onder meer slaapproblemen, sterke waakzaamheid en moeite met emoties ontstaan. Niet iedereen met een moeilijke jeugd heeft daardoor een traumastoornis. [2]
Vertel een hulpverlener daarom ook wanneer klachten opvallen: na contact met familie, tijdens conflicten of ook op rustige dagen. Samen kun je bekijken welke verklaringen en ondersteuning passen, zonder ADHD en belastende ervaringen vooraf tegenover elkaar te zetten.
Begin met één gewone situatie
Misschien schrijf je elke mail opnieuw omdat een fout vroeger tot een lange uitbrander leidde. Of je zegt meteen ja op een verzoek en merkt pas later hoe uitgeput je bent. Zulke voorbeelden maken duidelijk wat je vandaag belemmert.
Je kunt voor een gesprek drie korte dingen noteren: wat gebeurt er, wat merk ik bij mezelf en wat zou ik nodig hebben? Bijvoorbeeld: “Na een telefoontje blijf ik gespannen. Ik kom niet meer aan koken toe. Ik wil leren hoe ik daarna rust kan nemen.”
Je bepaalt zelf hoeveel je vertelt. Je hoeft geen volledig levensverhaal uit te schrijven of moeilijke herinneringen alleen uit te pluizen om hulp te mogen vragen.
Een grens kan klein beginnen
Misschien wil je een bezoek korter houden, later op een bericht antwoorden of één onderwerp voorlopig laten rusten. Kies wat in jouw situatie veilig en haalbaar is.
Een mogelijke zin is: “Ik wil daar nu niet over praten.” Je hoeft niet meteen een grote beslissing over al het toekomstige contact te nemen.
Is er bedreiging, geweld of sterke controle? Zoek dan individuele ondersteuning. Een directe confrontatie of gezamenlijk gesprek is niet automatisch een veilige eerste stap.
Hulp mag over meerdere dingen gaan
Je kunt met een huisarts of psycholoog bespreken wat het zwaarst weegt: spanning, zelfkritiek, pijnlijke herinneringen of moeilijkheden met aandacht en planning. Vraag zo nodig iemand met ervaring in traumagerelateerde klachten. [2]
Er mag ruimte zijn voor een onderzoeksvraag én voor wat je hebt meegemaakt. Je hoeft geen allesverklarende oorzaak te vinden voordat je steun kunt krijgen bij wat vandaag moeilijk is.
Bronnen en verder lezen
1. Erfelijke overdracht van ADHD-kenmerken — Pingault e.a., 2023
Ouder-kindonderzoek naar genetische overdracht. Onderzocht geen narcistische ouders en bepaalt geen individuele oorzaak.
2. Traumagerelateerde klachten en hulp — NHS
Officiële informatie over posttraumatische stress. Een moeilijke jeugd betekent niet automatisch een traumadiagnose.
Inhoudelijk herzien op 3 oktober 2026
